Türkiye Cumhuriyeti

Vilnius Büyükelçiliği

Bilgi Notları

Litvanya'nın Siyasi Yapısı, 28.02.2017


Litvanya parlamenter demokrasiyle yönetilen bir ülke olmakla birlikte, fiilen yarı başkanlık sistemi uygulanmaktadır. Halkoyuyla seçilen ve kapsamlı anayasal yetkileri haiz olan Cumhurbaşkanı'nın, özellikle dış politika üzerinde önemli bir ağırlığı mevcuttur. "Başkomutan" unvanını taşıyan Cumhurbaşkanı, Devlet Savunma Konseyi'ne başkanlık eder. Etkin yargı işleyişinin teminatı olan Cumhurbaşkanı, Yüce Mahkeme, Temyiz Mahkemesi Başkan ve üyeleri ile bölgesel ve yerel mahkeme Başkan ve Yargıçlarını atar, Anayasa Mahkemesi'nin Başkanı ve 3 üyesi için adayları Parlamento'ya (Seimas) sunar. Dalia Grybauskaite, 25 Mayıs 2014 tarihinde yapılan Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ikinci tur oylamasında seçmen desteğinin % 57,87’sini alarak ikinci kez Cumhurbaşkanı seçilmiş olup, 2019'a kadar görevde kalması öngörülmektedir.

           

Parlamento’nun (Seimas) toplam üye sayısı 141’dir. Genel seçimler dört yılda bir iki turlu seçim sistemiyle yapılmaktadır. Seçimlerin ilk turunda üyelerin 70’i ülke çapında parti listelerinden “nispi çoğunluk”, 71’i ise ikinci turda tek temsilci seçilen bölgelerden “çoğunluk” usulüne göre seçilmektedir. İlk turda, siyasi partiler için % 5 ve parti koalisyonları için % 7,5’lik seçim barajı uygulanmaktadır.

 

4 ve 23 Ekim 2016 tarihlerinde yapılan genel seçimlerden birinci parti çıkan Çiftçi ve Yeşiller Birliği Partisi (ÇYB) adına koalisyon görüşmelerini yürüten Saulis Skvernelis Başbakanlı'ğında Sosyal Demokrat Parti (SDP) ile oluşturulan koalisyon hükümeti 29 Kasım 2016 tarihinde Cumhurbaşkanı tarafından atanmış, 13 Aralık 2016 tarihinde Litvan Parlamentosu’nda güvenoyu alarak göreve başlamıştır.

 

Litvanya'nın 17. Hükümeti'nin mevcut oluşumu aşağıda sunulmuştur:

Başbakan: Saulis Skvernelis - ÇYB (ÇYB listesinden parlamentoya seçilmiş, ancak partinin üyesi değil)

Dışişleri Bakanı: Linas Linkevicius - SDP

Çevre Bakanı: Kestutis Treciokas - (ÇYB kontenjanından, parlamento dışından atama)

Maliye Bakanı: Vilius Sapoka (ÇYB kontenjanından parlamento dışından atama, siyasi parti üyesi değil)

Enerji Bakanı: Zygimantas Vaiciunas (ÇYB kontenjanından parlamento dışından atama, siyasi parti üyesi değil)

Milli Savunma Bakanı:Raimundas Karoblis (ÇYB kontenjanından parlamento dışından atama, siyasi üyesi değil)

Kültür Bakanı: Bayan Liana-Ruokyte-Johnson (ÇYB kontenjanından parlamento dışından atama, siyasi parti üyesi değil)

Ulaştırma ve Haberleşme Bakanı: Rokas Masiulis (ÇYB kontenjanından parlamento dışından atama, siyasi parti üyesi değil)

Sağlık Bakanı: Aurelijus Veryga (ÇYB listesinden parlamentoya seçilmiş, ancak partinin üyesi değil)

Adalet Bakanı:Milda Vainiute (SDP kontenjanından parlamento dışından atama)

Ekonomi Bakanı: Mindaugas Sinkevicius – SDP

İçişleri Bakanı: Eimutis Misiunas (ÇYB kontenjanından parlamento dışından atama, siyasi parti üyesi değil)

Tarım Bakanı: Bronius Markauskas – ÇYB

Sosyal Güvenlik ve Çalışma Bakanı: Linas Kukuraitis (ÇYB kontenjanından parlamento dışından atama, siyasi parti üyesi değil)

Eğitim ve Bilim Bakanı: Bayan Jurgita Petrauskiene – ÇYB

Seimas’daki halihazır sandalye dağılımı ise aşağıda sunulmuştur:

Siyasi Parti                                                     Oy oranı      İlk tur       İkinci tur     Milletvekili sayısı

Anavatan Birliği/Hristiyan Demokrat Parti          %21.66        20+1          10                    31

Çiftçi ve Yeşiller Birliği                                     %21.54        19+2          35                    56

Sosyal Demokrat Parti                                      %14.43        13               4                     17

Liberal Hareket                                                %9.04            8               6                     14

Yolsuzluk Karşıtı Koalisyon*                              %6.06            -                1                      1

Litvanya'daki Polonyalıların Seçim Hareketi/

Hristiyan Aileler Birliği                                       %5.49           5                3                     8

Adalet ve Düzen Partisi                                      %5.33           5                3                     8

İşçi Partisi                                                        %4.69            -                2                     2

Litvanya Özgürlük Birliği                                    %2.14            -                -                      -

Litvanya Yeşiller Partisi                                      %1.94            -                1                     1

Litvanya Listesi                                                 %1.72            -                1                     1

Litvanya Halk Partisi                                          %1.01            -                -                      -

Rüşvet ve Yoksulluk Karşıtı Koalisyon                  %0.54            -                1                     1

Cesaret Yolu                                                     %0.28            -                -                      -

Bağımsızlar                                                                            -                 2                    2

                                                                                                                    Toplam: 141

* Yolsuzluk Karşıtı Koalisyon, seçimlerde %6,06 oranında oy almasına karşın, parti ittifakları için %7 oy barajı uygulandığından, parlamento dışında kalmıştır.